فرض کنید یک مهمان سرزده برایتان آمده است؛ واکنشتان چیست؟
1.      از خوشحالی در پوست خود نمی گنجید چون کسی آمده است و شما را از تنهایی خارج کرده.
2.      به شدت حرصتان می گیرد ولی خویشتن داری می کنید و لبخند ریاکارانه تحویل می دهید.
3.      خودتان را به مریضی می زنید تا زودتر جل و پلاسشان را جمع کنند و بروند.
4.      انقدر پررو هستید که طوری با آنها رفتار می کنید که نیامده به فکر خداحافظی می افتند.
5.      در را باز نمی کنید!

اگر از نزدیکی منزل یکی از اقوام رد شوید، واکنشتان چیست؟
1.      به فکر می افتید بروید و حالی از آنها بپرسید.
2.      یادشان می کنید و تصمیم می گیرید با آنها تماس بگیرید.
3.      ذوق زده می شوید که برای چتر باز کردن نیازی نیست راه دوری بروید!
4.      ابدا دلتان نمی خواهد روی ماهشان را ببینید.
5.      اصلا نمی دانید که آشنایی آن حوالی زندگی می کند.

اگر دوست دارید بدانید بهترین برخورد در این دو حالت چیست، با ما همراه باشید.

اصل احترام.
هم در میان آموزه های دینی ما و هم در فرهنگ قدیمی هایمان، مهمان را «حبیب خدا» می دانند. مهمترین وظیفه ای که ما در برابر حبیب خدا داریم، احترام است. (البته احترام واقعی، نه ظاهری!) پس اگر یک روز کسی سرزده در خانه تان را زد، با این تصور به استقبالش بروید که انگار به استقبال دوست خدا می روید.

مهمان یا نزول بلا؟!
اگر با شنیدن زنگ خانه اخمهایتان در هم می رود، این روایت را بخوانید: روزی امیرالمومنین (ع) را اندوهگين‏ ديدند. پرسيدند: يا على! سبب اندوه شما چيست؟ فرمود: «يك هفته است كه مهمانى برايم نيامده!» (1) . از این جمله می شود به خوبی جایگاه مهمان را فهمید. پس از این به بعد به جای اینکه از نداشتن مهمان نفسی راحت بکشید، به خودتان شک کنید!

گناهانم را ببر!
حتما تا به حال پیش آمده که وقتی قرار است تعداد زیادی مهمان برایتان بیاید، از دوستان و نزدیکان صمیمی پیام تسلیت دریافت کرده باشید! جملاتی از قبیل «خدا بهت صبر بده» یا «برات متأسفم» و ... . اما شاید شنیدن این سخن از امام صادق (ع) نظرتان را تغییر دهد: «... وقتى آنان (مهمانان) به خانه تو وارد مى ‏شوند، همراه خود، آمرزش تو و خانواده‏ ات را مى‏ آورند و چون مى ‏روند، گناهان تو و خانواده‏ ات را با خويش مى‏ برند.» (2)

پذیرش فقط با وقت قبلی!
از خوبی های مهمان و اهمیت آن گفتیم، حالا نوبت به حقوق میزبان است. یکی از توصیه هایی که هم در اسلام و هم در فرهنگ ما شده، این است که بدون دعوت، جایی نرویم. زیرا این کار هم باعث ناراحتی و به زحمت افتادن میزبان است و هم باعث کوچک شدن میهمان. پیامبر اکرم (ص) در سخنی ظریف به امیرالمؤمنین (ع) می فرمایند: «يا على! هشت گروهند كه اگر مورد اهانت قرار گرفتند، خودشان را سرزنش كنند، نه ديگرى را. يكى از آنان كسى است كه به مهمانى ‏اى كه دعوت نشده برود و بر سر سفره ناخوانده بنشيند.» (3)

از پذیرفتن کودک معذوریم!
حتما تا به حال کارتهای دعوتی را دیده اید که در آنها به تعداد دعوت شدگان، کارت ورودیه گذاشته اند یا قید کرده اند که با خودتان کودک نیاورید یا به هر نحو دیگری تعداد مشخص کرده اند. جالب است بدانید که اگر خلاف خواسته ی میزبان عمل کنیم، کاری خلاف شرع کرده ایم! «هرگاه يكى از شما به مهمانى و طعامى دعوت شديد، فرزند خود را همراه نبريد، اگر چنين كنيد، كارى ناروا و غاصبانه كرده ‏ايد.» (4)

لبیک!
وقتی کسی به ما احترام می گذارد و دعوتمان می کند، نهایت بی ادبی است که بدون دلیل موجه دعوتش را نادیده بگیریم و به خاطر دل خودمان، دعوت را رد کنیم. حداقلش این است که چند روز قبل، نرفتنمان را به میزبان خبر دهیم. «عاجزترین مردم كسى است كه برادر دینى‏ اش او را دعوت به مهمانى كند و او بدون دلیل و از روى هواى نفس دعوت او را قبول نكند.»(5)

چترها بسته!
"امان از مهمانهای شهرستان! وقتی می آیند، دیگر رفتنشان با خداست. تمام زندگی آدم را مختل می کنند و ... ." اینها بخشی از درد دلهای میزبانانی است که از شهرهای دیگر مهمان دارند. مهمانانی که معمولاً با بلاهای آسمانی مترادفند! خوب است بدانیم که مهمان فقط تا دو روز حرمت دارد. «مهمان تا دو شب مورد اكرام و پذيرايى قرار مى‏ گيرد. اگر شب سوم فرا رسيد، ديگر او از اهل خانه محسوب مى ‏شود، هر چه كه بود، مى‏ خورد.» (6) حتی اگر در شرایطی مجبوریم که بیش از دو روز در خانه ی کسی مهمان باشیم، سعی کنیم توقعاتمان را پایین بیاوریم و حتی گاهی فقط برای خوابیدن به منزل آنها برویم (خوردنمان پای خودمان باشد!)

نکته: در آداب مهمانی و میزبانی، حرف و نکته زیادی وجود دارد. اگر بخواهیم خلاصه بگوییم، آنچه را برای خودمان می پسندیم، باید برای دیگران هم بپسندیم.

 

پی نوشت:
1.      ميزان‏ الحكمه، ج‏5، ص‏521.
2.      كافى، ج‏2، ص‏201، حديث 8 و 9.
3.      بحار الانوار، ص‏444، حديث 1 و ص‏452، حديث 6.
4.      بحارالانوار، ج‏72، ص‏445.
5.      وسائل‏ الشيعه ، ج 16 ، ص 428 ، ح 9 .
6.      وسائل‏ الشيعه، ج‏16، ص‏456.

 

پژواک

 

نظر	افزدون جدید جستجو

نوشتن نظر
نام:
Email:	do not notifynotify
Website:
عنوان
Please input the anti-spam code that you can read in the image.

Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved.